TÜRKİYE DÜNYANIN ÇÖPÜNÜ PARAYLA ALIYOR.

Admin 14 Temmuz 2021 Bizden Haberler 349 -A+
Geçtiğimiz günlerde bir TV kanalında İngiltere’den ithal edilen plastik ağırlıklı çöplerin geri dönüştürülmeyip boş alanlara gelişigüzel atıldığı, hatta önemli su toplama havzalarına ve akarsu yataklarına döküldüğünü görünce çok üzüldüm.
TÜRKİYE DÜNYANIN ÇÖPÜNÜ PARAYLA ALIYOR.

Haberin çeşitli basın organlarında ve sosyal medyada gündem olması üzerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Türkiye’nin kesinlikle çöp ithal etmediğini açıkladı. Bu açıklama sonrası konunun aslını öğrenmek için açık kaynaklardan bir araştırma yapma gereği duydum.

TV kanalındaki habere konu olan BBC televizyonunun videosuna ulaştım. Haberde bu çöplerin İngiltere’den ithal edilen çöpler olduğu üzerlerindeki markalar gösterilerek anlatılıyordu. Yalnızca 2020 yılında 160 bin ton çöp satıldığı anlatılıyordu. Yani Avrupa’nın ve Dünyanın gelişmiş ülkelerinin kurtulmak istediği atıkları para ödeyerek topluyor ve ülkemize getiriyoruz. Buna gerekçe olarak da atıkların ayrıştırma işinin külfetli olması ve geri dönüşüm konusunda yetersiz olmamız gösteriliyor.

Oysa geri dönüşümdeki amaç yalnızca hammadde geri kazanımı değil, daha önemlisi atıkların doğada yok olmayacak kısmının çevre kirliliğine yol açmasını önlemek olmalıdır.

Dünya Gazetesi’nde 29 Aralık 2020’de “ATIK PLASTİK KEYİFTEN DEĞİL İHTİYAÇTAN İTHAL EDİLİYOR.” Başlıklı haberde Eskişehir Sanayi Odası Başkanı Ömer Benli  “Atık yasağının firmaları olumsuz etkileyeceğini, Türkiye’nin geri dönüşüm kapasitesinin çok altında plastik atık oluştuğunu söylemiştir.

 

Mesleğim gereği çalıştığım gemilerle dünyanın birçok ülkesine gittim. 30 yıldan fazla bir süredir denize ahşap, metal, cam ve en önemlisi plastik atılması ve kirli yağ (sintine ) basılması yasaklanmıştır. Denizler çok sıkı denetlenir ve yasağa uyulmadığında para cezasından başlayıp geminin seferden alıkonulmasına, gemi kaptanı ve başmühendisinin tutuklanmasına kadar varan yaptırımlar uygulanır.

Gittiğimiz limanlarda atıkları sınıflarına göre ayrıştırılmış olarak belge karşılığı verebiliyoruz. Son yıllarda başta Hindistan olmak üzere birçok ülke plastik atıkları almayacağını duyurdu ve kesinlikle almıyor.

Oşinograf ve kaptan CHARLES MOORE’un 1997’de Hawai’den Kaliforniya’ya giderken kıyıdan 1200 Deniz Mili açıkta rastladığı dev plastik atık adasına 7. KITA  adı verildi.

GREENPEACE Arctic Sunrise gemisi yeni kıtaya  bir keşif gezisi düzenledi.

35 Derece Kuzey- 42 Derece Kuzey Enlemleri ile 135 Derece Batı-155 Derece Batı Boylamları arasındaki  “Çöp adası”, “Çöp Alanı”,  “ Çöp Girdabı” denilen bu adanın yüzölçümü 1,6 milyon kilometrekaredir. Yani Türkiye’nin 2, Fransa’nın 3 katına ulaşmış durumdadır.

 New York, Miami gibi Amerika kentlerinden 12 kat daha fazla mikroplastik kirlilikle karşılaşıldı. Bazı atıkların markaları açıklandı. ( Coca Cola, Unilever, Bayer…)

Büyüklüğü 5 mm altındaki plastiklere MİKROPLASTİK denir. Plastikler doğada uzun sürede çok küçük partiküllere bölünüyor. İçme sularına karışıyor ve su arıtma işlemleri ile ayrıştırılamıyor.

Bu hızla artarsa 2050 yılında okyanuslardaki mikroplastik kütlesi balık kütlesini aşabilir. Mikroplastikler deniz canlılarının dokularına oradan kara canlılarına geçerek tüm eko sisteme yayılıyor.

Doğaya gelişigüzel atılan plastiklerden oluşan mikroplastikler yaşadığımız çevre ve sağlığımız için de büyük tehdit oluşturuyor.

EUROSTAT (Avrupa İstatistik Ofisi) verilerine göre Türkiye 2019’da 11,4 milyon ton ile AB ülkelerinden en fazla çöp ithal eden ülke oldu. AB ülkeleri toplamda 13,4 milyon Euro değerinde 31 milyon ton çöp ihraç etti.

Türkiye’nin AB ülkelerden ithal ettiği plastik atıklar 2004-2019 arası 173 kat arttı.

GREENPEACE AKDENİZ’in EUROSTAT’tan derlediği bilgiler:

-AB ülkelerinden alınan 14 milyon ton atığın 582296 tonu plastik atıklardan oluşuyor.

Yıllarca plastik atıklardan kurtulmak için geri dönüşüm çözüm olarak gösterildi. Geri dönüşüm çok zahmetli ve pahalı. Üstelik plastik türlerinin çoğu geri dönüştürülemiyor. 1950 yılından beri üretilen plastiğin ancak %9’u dönüştürülebildi.

ÇİN 2018 yılında plastik ithalatını durdurdu. Çin’in yerini Türkiye aldı.

Türkiye kendi çöpüyle baş edemeyen bir ülke. PLASTİK İTHAL EDEREK “ SIFIR ATIK ÜLKESİ” OLAMAYIZ.

GREENPACE’in 2020’de başlattığı “TÜRKİYE PLASTİK ÇÖPLÜĞÜ OLMASIN.” Kampanyası sonucunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı plastik atık ithal kotasını düşürdü.

Koronavirüs salgınından sonra plastik atıkların virüsü yayma riskini arttırdığı gündeme gelince Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat KURUM atık ithalatının belirli bir süreliğine durdurulması konusunda ilgili kurumlardan görüş istedi.

Tüm bunlara karşın GREENPEACE’in EUROSTAT ve İNGİLTERE ULUSAL İSTATİSTİK OFİSİ verilerine göre yayınladığı 20 Nisan 2021 tarihli raporunda plastik atık ithalatı 2019-2020 arasında %13 artarak son 16 yılda 196 kat artmış olduğu açıklandı.

AB KOMİSYONU plastik atık ihracatına sınırlama getiren düzenlemeyi 22 Aralık 2020’de duyurdu.

AB plastik ihracatını sınırlandıran yasal düzenleme 1 Ocak 2021’de yürürlüğe girdi.

1 Ocak  2021’de karışık atık plastikler ve atık devre kartlarının ülkemize ithali yasaklandı.

(Karışık plastik atıklara evsel atık karışabileceği gerekçesiyle ithali yasaklanmış, katma değer sağlayacak kaliteli ve temiz plastik atık ithal edilmesi hedefleniyor)

Bütün bu bilgiler ışığında Avrupa’nın  çöpünü   ülkemize üstelik para ödeyerek getirmeyi sürdürdüğümüz görülmektedir.  Bu yanlıştan bir an önce dönmeli, kendi ürettiğimiz plastik atıklarla baş etmenin yollarını aramalıyız.


                 Sait Gümrükçü

Yeşil Düzce Çevre ve Kültür Derneği Üyesi